Wszystko, co jako pacjent lub przyszły pacjent powinieneś wiedzieć o krwi. Krwinki białe i płytki krwi

Dzisiejszy post jest kontynuacją cyklu w którym będę przekazywała Wam podstawową wiedzę dotyczącą funkcjonowania naszego organizmu. Wiedzę na temat poszczególnych jego układów. Uważam, że to wiedza, jaką powinna posiadać każda osoba, która albo jest już pacjentem, albo dopiero będzie. To absolutne podstawy, ale ważne także po to, aby umieć fachowo rozmawiać z lekarzem na wizycie. Aby z grubsza się orientować i umieć zadać konkretne, rzeczowe pytanie na temat swojego stanu zdrowia.
W poprzednim poście omawiałam krwinki czerwone oraz OB (koniecznie przeczytaj) .Dziś powiem o krwinkach białych.  

Informacje podstawowe dla przypomnienia
O tym absolutnie musisz wiedzieć

W organizmie człowieka znajduje się około 4,5 do 5,5 litrów krwi. 75% tej ilości to krew krążąca. Pozostałe 25% to krew zmagazynowana w zbiornikach krwi (np. sieci naczyń wątroby, śledzionie).
Ten na pierwszy rzut oka czerwony płyn składa się z elementów morfotycznych oraz płynnego osocza. Elementy morfotyczne krwi to krwinki czerwone (erytrocyty), krwinki białe (leukocyty) oraz płytki krwi.

Narządem krwiotwórczym jest szpik kostny, a konkretnie szpik czerwony znajdujący się w kościach płaskich (np. łopatka) i nasadach kości długich (np. kość piszczelowa).
Mamy jeszcze szpik żółty, ale ten nie jest aktywny krwiotwórczo czyli hematologicznie czynny. Żółty szpik kostny powstaje ze szpiku czerwonego i stanowi magazyn tłuszczu.

Krew jest odpowiedzialna za dostarczanie tlenu z płuc do komórek i odprowadzanie dwutlenku węgla z tkanek do płuc.  Zaopatruje także komórki w niezbędne substancje odżywcze, usuwa produkty przemiany materii, a za pomocą komórek fagocytujących, limfocytów T, komórek dendrycznych i limfocytów B, niszczy bakterie, wirusy i grzyby, czyli chroni nas przed infekcjami.
UWAGA! 30% utrata krwi może doprowadzić do śmierci.

Krwinki białe

Leukocyty, czyli białe krwinki, to jeden ze składników morfotycznych krwi, zaraz obok krwinek czerwonych i płytek krwi. Nie mają konkretnej barwy, są większe niż krwinki czerwone ale jest ich zdecydowanie mniej. Wytwarzane są w szpiku kostnym (podobnie jak krwinki czerwone) oraz w tkance limfatycznej. Biorą udział w reakcjach immunologicznych organizmu czyli mówiąc w skrócie, odpowiadają za ochronę organizmu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Zarówno tymi wirusowymi jak i bakteryjnymi. Ich podstawowa funkcja to mówiąc obrazowo: odszukać, złapać i zniszczyć intruza.
Prawidłowa ilość leukocytów to 4 000 -11 000/ul.

W zależności od funkcji jaką pełnią we krwi obwodowej wyróżniamy pięć rodzajów leukocytów:

  • Granulocyty obojętnochłonne (neutrofile) – 50-70%
  • Granulocyty kwasochłonne (eozynofile) – 1-5%
  • Granulocyty zasadochłonne (bazofile) – 0-3%
  • Monocyty – 2-8%
  • Limfocyty – 25- 40%

Poziom leukocytów wzrasta min. przy infekcjach wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych, przy niedoborze witaminy B12, problemach jelitowych (dysbioza jelitowa), przy toczących się procesach zapalnych oraz przy silnym, przewlekłym stresie. Podwyższony bywa także po posiłku, aktywności fizycznej oraz u kobiet w ciąży.
Niski poziom leukocytów świadczy najczęściej o upośledzeniu ich produkcji w związku z nieprawidłową funkcją szpiku, ale UWAGA! Aby znaleźć przyczynę odchyleń od normy, nigdy nie patrzymy tylko na jeden wskaźnik badania!!! Zawsze na wszystkie razem. Kluczowy jest także wywiad z pacjentem dlatego w przypadku odchyleń, należy udać się do lekarza.
Jeśli zaczniecie szukać w google przyczyn np. podwyższonych limfocytów, nagle okaże się że macie białaczkę albo inną straszną chorobę, a podwyższonych ich poziom może być wynikiem przebytej infekcji czy nawet długotrwałego stresu. Nie diagnozujcie się sami za pomocą dr google.

Granulocyty obojętnochłonne (neutrofile) odpowiadają za niszczenie mikroorganizmów, w szczególności bakterii. Wykrywają je, migrują w ich kierunku, wchłaniają i niszczą. Neutrofile żyją we krwi średnio 10 godzin.

Granulocyty kwasochłonne (eozynofile) odpowiadają za niszczenie pasożytów które odbywa się podobnie jak w przypadku neutrofili. Odgrywają też istotną rolę w patomechanizmie alergii. Zwiększona ich ilość może wskazywać na alergię czy zakażenia pasożytnicze.  

Granulocyty zasadochłonne (bazofile) odgrywają istotną rolę w reakcjach alergicznych z udziałem przeciwciał IgE.

Monocyty to największe komórki krwi obwodowej. Pochłaniają drobnoustroje . Wytwarzają substancje regulujące pracę układu immunologicznego – interferony i interleukiny.

Limfocyty to „małe leukocyty” zawierające jedno jądro komórkowe. Produkują przeciwciała w klasach IgG, Iga, IgM, IgD, oraz IgE. Ich zadaniem jest udział w odpowiedzi immunologicznej poprzez produkcję cytokin i przeciwciał. Różnicują się na dwie linie: limfocyty B odpowiedzialne za ochronę orzed drobnoustrojami chorobotwórczymi oraz limfocyty T kontrolujące stan błon komórkowych.

Płytki krwi, trombocyty

Płytki krwi to najmniejsze komórki krwi, choć określenie komórka nie jest w tym wypadku najszczęśliwsze ponieważ trombocyty nie mają jądra komórkowego. Powstają w szpiku kostnym w wyniku procesu zwanego trombopoezą. Ich funkcją zasadniczą jest udział w procesie krzepnięcia krwi i formowaniu strupa. W momencie zranienia czyli przerwania ciągłości tkankowej, zlepiają się worząc czop płytkowy. Żyją jedynie do 10 dni co przy 120 dniach życia krwinki czerwonej stanowi różnicę dość istotną.
Wartości referencyjne to 150 000 – 400 000/ul
Odchyleń od normy nie wolno lekceważyć ponieważ zbyt duża ilość płytek krwi (trombocytowa) może doprowadzić do zakrzepów i zatorów.

Jak przygotować się do badania:

Krew pobieramy:

  • po przespanej nocy
  • na czczo w godzinach porannych,
  • po odstawieniu leków i preparatów witaminowych (za zgodą lekarza)
  • w dniu poprzedzającym ograniczamy wysiłek fizyczny 
  • w dniu poprzedzającym nie pijemy alkoholu 

Źródła:

  • Diagnostyka dla dietetyka, Anna Dittfed, Śląskie Centrum Zdrowia,
  • Badania laboratoryjne w codziennej praktyce – wartości referencyjne i interpretacje, J. Kabata, L. Kalinowski, M. Szczepańska-Konkel, S. Angielski
  • Norma, wartości referencyjne i ich znaczenie dla formułowania diagnozy. Wykład dr Agnieszki Jaźwy
  • Interpretacja badań laboratoryjnych w gabinecie dietetyka, Morfologia krwi obwodowej, Wydanie specjalne z magazynem Food Forum,
  • Wiedza zdobyta podczas zajęć na studiach, 

 

60 komentarzy

ADodano:  13 Grudzień 2017 - 8:39
Ja mam za mało leukocytów i neutrofili - hematolog już rozkłada ręce bo wszystkie inne w normie parametry, nie jest to znacząco mało ale poniżej normy... tak kontroluje co pół roku i tyle... Coś dietą można to wspomóc?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 8:44
Skoro hematolog "rozkłada ręce" to znaczy że jesteś w grupie osób które odbiegają od normy. Norma dotyczy 95% populacji. Jeśli poza tym jesteś zdrowa i hematologicznie nie ma innych niedoborów to nie ma powodów do obaw.
DominikaDodano:  13 Grudzień 2017 - 11:44
Ja też tak mam, tylko, że odkąd pamiętam regularnie mam podwyższone limfocyty i neutrofile. Ogólnie jestem zdrowa (no, poza PCOS), więc lekarze jakoś nie zwracają na to uwagi.
Odpowiedz
Kasia Dodano:  13 Grudzień 2017 - 10:23
Malgosiu słyszałaś o dobroczynnym wpływie świeżego soku z kapusty na organizm i chorobe wrzodowa_
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 12:55
Ze świeżej czy kiszonej?
Odpowiedz
WDodano:  13 Grudzień 2017 - 11:23
Ja z kolei mam zawsze podwyższone mocno monocyty, reszta parametrów morfologi ok. O czym to może świadczyć ? Zakażenie bakteryjne ?
Odpowiedz
justynaDodano:  13 Grudzień 2017 - 12:22
Witaj GOsiu, ja nie w temacie ... ale z zapytaniem. Jaki preparat na odrobaczanie mogę zastosować u 12 letniego dziecka? Swędzi go pupa i obserwuję brak apetytu, syn szybko jest najedzony. Też spadek odporności :/ Będę wdzięczna za pomoc, pozdrawiam, Justyna
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 12:54
O tym musi zdecydować lekarz.
Odpowiedz
beataDodano:  13 Grudzień 2017 - 13:38
Gosiu, czy jest możliwe Twoją dietą wyrównanie niedoborów białych krwinek. Te niedobory mam od lat.
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 14:38
Czy hematolog określił czego w organizmie brakuje? Ja piszę takie diety, ale mają za zadanie wzmocnić układ immunologiczny.
beataDodano:  15 Grudzień 2017 - 7:46
Nie leczę się u hematologa, internista określił te niedobory, że to jeszcze norma.
Odpowiedz
Kasia Dodano:  13 Grudzień 2017 - 14:01
Malgosiu chodzi mi o sok ze swiezej kapusty.Podobno działa na wrzody zoladka i ogolnie wzmacnia organizm.
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 14:38
Tak, ze świeżej przy wrzodach tak. Z kiszonej nie. Sok ze świeżej kapusty jest także świetny na wątrobę.
Odpowiedz
EwaDodano:  13 Grudzień 2017 - 14:28
Czy zmielone nasiona chia dodane do goracej owsianki traca wlasciwosci? Chodzi mi o to, czy lepiej spozywac je calkiem na zimno czy w takich cieplych daniach tez mozna?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 14:39
Wystarczy jak dodasz do ciepłej owsianki, nie do gorącej.
Odpowiedz
AniaDodano:  13 Grudzień 2017 - 14:40
Seria artykułów, którą zaczęłaś super - wszystko opisane jasno i czytelnie. Super pomysł, dzięki. Małgosiu mam pytanie z innej beczki, chodzi o helicobacter pyroli, pisałaś na ten temat, znam Twoje zdanie. Natomiast coraz częściej spotykam się z teorią, w internecie, w literaturze, że tej bakterii nie powinno się wybijać z żołądka, a jedynie przywrócić w nim stan homeostazy. Ogólny pogląd lekarzy jest taki, żeby wybić ją antybiotykiem, natomiast spotkałam się z informacjami, że problemy żołądkowe wynikają nie z jej obecności, a z jej przerostu i powinno się dążyć do sytuacji przywrócenia równowagi. Teorie/ wytyczne w medycynie się zmieniają i zastanawiam się czy to nie jest kolejny temat, gdzie za jakiś czas zostanie powszechnie przyjęte, że wybijanie tej bakterii było błędem? Tak się zastanawiam czy masz jakieś przemyślenia w tym temacie?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 19:53
Bardzo się cieszę że cykl się podoba ;) I dobrze wyczytałaś jeśli chodzi o HP. To bakteria której rozrost jest groźny. Tak samo jak każdy z nas ma e-coli czy candidę albicans. Niebezpieczna sytuacja jest wtedy, kiedy patogen się rozrasta.
Odpowiedz
GrazynaDodano:  13 Grudzień 2017 - 17:13
Gosiu a jezeli mam mocno przekroczone przeciwciala anty tsh i anty tg to to oznacza ze mam nieszczelne jelito?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  13 Grudzień 2017 - 19:51
To jest podejrzenie choroby Hashimoto i trzeba wykonać badania TSH, ft3 i ft4 oraz USG tarczycy.
GrazynaDodano:  14 Grudzień 2017 - 11:30
Tsh ft3 i ft4 w normie a mocno przekroczone normy anty tpo i anty tg
Odpowiedz
BeataDodano:  13 Grudzień 2017 - 19:52
Przy niedoborze wit B12 występuje typowo leukopenia- czyli obniżona liczba leukocytow, obniżona Hb i płytki.
martaDodano:  13 Grudzień 2017 - 21:59
No wlasnie, dzis to samo usluszalam od hematologa, a tu przeczytalam odwrotnie, wiec jak to jest.
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 8:40
Ale co przeczytałaś odwrotnie? Beata pisze o obniżonej ilości leukocytów. A w tekście wspomniałam o limfocytach jako przykład.
martaDodano:  14 Grudzień 2017 - 10:39
No u Ciebie w tekście jest napisane, że \"poziom leukocytów wzrasta m.in. (...)przy niedoborze b12\". A mówię tak, jak Beata o leukocytach, bo dokładnie dziś tak usłyszałam od hematologa. A tekst ten przeczytałam godzinę po wizycie u hematologa i się zastanawiam, czy może być tak, że u jednej osoby wzrasta przy niedoborze b12, a u innej maleje ta liczba leukocytów.
martaDodano:  14 Grudzień 2017 - 10:41
Tylko nie traktuj tego jako coś przeciw sobie czy łapanie za słowka. Po prostu chcę sobie to poukładać w głowie, bo mi się wkradł mały chaos.
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 11:31
Nie traktuję. Pytam o czym przeczytałaś inaczej.
Odpowiedz
AsiaDodano:  14 Grudzień 2017 - 0:07
Gosiu a co sądzisz o biorezonansie energetycznym? Czy jest to wiarygodne wg Ciebie? Byłam dziś u fryzjera i pani zachwalala. Koszt 60 zł. Co sądzisz o tym badaniu?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 8:41
Ja takich badań nie akceptuję jako wiarygodnych.
Odpowiedz
justynaDodano:  14 Grudzień 2017 - 8:35
Gosiu, w jaki sposób wzmocnić odporność u dziecka z ospą :(? Pozdrawiam
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 8:42
Żywnością zawierającą dużo antyoksydantów i NNKT (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych). Czyli dużo warzyw, owoców, orzechów, awokado (dzieci w koktajlach nie wyczuwają awokado).
justynaDodano:  14 Grudzień 2017 - 10:51
Bardzo dziękuję za podpowiedź. A czy można podawać witaminę D i olej z czarnuszki? Otrzymuje probiotyk Vivomixx w kroplach. Pozdrawiam i już więcej głupich pytań nie zadaję :)
Odpowiedz
BasiaDodano:  14 Grudzień 2017 - 9:43
Malgosiu, mam w domu fasole biala sucha, na opakowaniu jest data do wrzesnia b.r. Czy fasola po terminie moze byc juz bez wartosci? Lepiej kupic nowa do gotowania? ;) moze pytanie i glupie, ale jak to bezwartosciowe to bez sensu to w siebie wrzucac:)
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 14:47
Jeśli ziarna nie są zasuszone to możesz wykorzystać.
Odpowiedz
AniaDodano:  14 Grudzień 2017 - 10:16
Małgosiu, dzisiaj robię Twoje paszteciki wigilijne z kapustą :). Czy mogłabyś mi odpowiedzieć, czy zamiast mleka mogę dodać wody oraz czy podgrzewasz zamrożone czy rozmrażasz przed podgrzaniem?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 14:46
Tak, możesz dodać wody, Ja rozmrażam na kaloryferze lub w piekarniku.
Odpowiedz
AsiaDodano:  14 Grudzień 2017 - 12:32
Gosiu a Ty w tym roku sama szykujemy święta? Co planujesz zrobić?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 14:44
Asiu jak co roku wszystkie moje klasyki ;)
Odpowiedz
KarolinaDodano:  14 Grudzień 2017 - 13:14
Małgosiu,powiedz czy planujesz post na temat żywienia w chorobie Crohna
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  14 Grudzień 2017 - 14:43
Tak. Początkiem stycznia.
Odpowiedz
Ula S.Dodano:  14 Grudzień 2017 - 13:34
Witam, znalazłam w internecie takie artykuły jak: jedz zgodnie ze swoją grupa krwi. Czy uważasz, ze przy układaniu sobie diety powinniśmy brać pod uwagę to jaka grupę mamy?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 8:43
Według grupy krwi powinnam jeść to czego nie lubię ;) Ja nie biorę tych wytycznych tak dosłownie.
Odpowiedz
KlaudynaDodano:  14 Grudzień 2017 - 14:41
Dzien dobry Gosiu - troche inne pytanie. Czy siwienie wlosow to w wiekszej mierze zalezne od genow ? Czy mozemy upoznic siwienie i miec jeszcze naturalny kolor w wieku 50 + ? Mimo iz siwienie juz zaczelo sie w mlodym wieku ? Pozdrawiam
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 8:42
Można opóźnić. Zapraszam do działu uroda. Tam jest wpis na ten temat.
Odpowiedz
Katka Dodano:  14 Grudzień 2017 - 15:36
Witam Malgosiu. Ja mam trochę inne pytanie. Właśnie robiłam badanie krwi na nietolerancje pokarmowe u lekarza rodzinnego. Wyniki podzielone są na grupy. 1 Białko kurze, mleko krowie, dorsz, pszenica, orzeszki ziemne i soja. 2 wieprzowina, wołowina, drób, jagniecina 3 kiwi, mango, banan, ananas Wszystko wyszło ok. Czy mogę być juz spokojna czy może skusić się jeszcze na dokladniejsze testy? Dodam że mnóstwo dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Swędzenie i pieczenie lewego oka, i dziwne swedzace miejsca na ręką w okolicy łokcia no i piekacy jezyk. Dodatkowo robiłam badania na obecność pasożytów i grzybów z krwi i kału. Wyniki super tak samo jak hormony i tarczyca. Wg mojego lekarza jest wszystko super. Juz nie wiem gdzie i jak się badać. Proszę poradź coś bo juz na psychikę mi powoli siada.Znikąd pomocy. ..
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 9:14
Powinnaś zbadać jeszcze poziom żelaza i ferrytyny. To ważne z perspektywy trawienia. Może masz niezakwaszony żołądek. Stąd problemy ze strony układu pokarmowego.
Katka Dodano:  15 Grudzień 2017 - 16:03
Malgosiu ferytyna 75 (20-200) a żelazo 95 (60-140)czyli chyba ok. Całkowitego żelaza mam troszkę ponad normę 422 (250-400) i hemoglobina 15,3. Dodam jeszcze ze nie mam już woreczka żółciowego i podejrzewam tez trochę to.No ale te swędzenie oka i skóry? Myślałam ze to nietolerancje..
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  18 Grudzień 2017 - 10:24
Wyniki ok. Ciężko mi w takim razie powiedzieć co może być przyczyną.
Odpowiedz
Ania L. Dodano:  14 Grudzień 2017 - 16:52
Małgosiu :) Mam takie pytanko .. jak to jest ? Przy IO jest zbyt wiele insuliny we krwi , męczy się trzustka itp. Po IO może nastąpić cukrzyca..a cukrzyca to zbyt wysoki poziom cukru i podaje się insulinę aby go obniżyć. Czy oznacza to , że trzustka nagle przestaje produkować insulinę? Pozdrawiam i z góry dziękuję za odpowiedź :)
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 8:42
Tak. Dochodzi do uszkodzenia komórek beta trzustki.
Odpowiedz
EwaDodano:  14 Grudzień 2017 - 21:04
1. Malgosiu, czy warto się odrobaczać?? Co mam powiedzieć lekarzowi zeby przepisal mi receptę? :/ 2. Czy przy odrobaczaniu powinna wystąpić biegunka? Tzn. po przyjęciu tabletki powinnam wypróznić się w postaci biegunki i tak \"wyjdą\" robaki?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 9:20
1- jeśli masz zwierzęta domowe lub dziecko w przedszkolu czy żłobku warto. 2- nie musi. Rzadko występuje.
Odpowiedz
KasiaDodano:  15 Grudzień 2017 - 12:40
Dzień dobry :) Czy przy Insulonooporności można jeść buraczki i barszczyk z buraczkow? Oraz jak wygląda sprawa z batatami i ziemniakami ?
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  18 Grudzień 2017 - 10:19
Kluczowe są ilości aby ładunek glikemiczny potrawy był poniżej 10.
Odpowiedz
KasiaDodano:  15 Grudzień 2017 - 12:42
I jeszcze odnośnie poprzedniego pytania czy można pić wodę z zakwasu z buraczków??
Małgosia, Qchenne - InspiracjeDodano:  15 Grudzień 2017 - 16:05
Tak.
Odpowiedz
Co oferuję?
img1
ZAMÓW DIETĘ INDYWIDUALNĄ
ZAMÓW
img1
MOJA KSIĄŻKA
165 przepisów, dzięki którym pokochasz gotowanie
oraz porady żywieniowe
ZAMÓW
img1
GOTOWE JADŁOSPISY NA CAŁY ROK
CZYTAJ WIĘCEJ
Facebook
O mnie
USER IMG
Małgosia
Qchenne Inspiracje
Prywatnie: mężatka, mama dwójki dzieci.
Zawodowo: dietetyk, doradca żywieniowy, specjalizujący się w dietoterapii i racjonalnej redukcji masy ciała bez efektu jojo.
JESTEŚ TYM, CO JESZ - w to wierzę i to promuję!
Kluczem do zdrowia i szczupłej sylwetki jest właściwe odżywianie (70%) i aktywny tryb życia (30%) . Udowadniam, że zdrowe jedzenie to smaczne jedzenie, a odżywiając się według określonych reguł i ruszając się na co dzień, nie będziemy mieli kłopotów z wagą. Właściwie dopasowane odżywianie (dieta) to także najlepsze lekarstwo w chorobach współczesnej cywilizacji.
Szukasz pomysłu na prezent?
PRZEJDŹ DO SKLEPU